Δημοσιεύθηκε στην ΔΑΝΕΙΑΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

“Έπρεπε να αντιμετωπίσουμε την κρίση όπως έκανε η Ισλανδία που άφησε τις τράπεζες να χρεοκοπήσουν.”


Πρώτα απ’ όλα πρέπει να δούμε πόσο διαφορετικά ήταν τα προβλήματα της Ισλανδίας.
Στην Ισλανδία η κρίση έσκασε το 2008 λόγω κατάρρευσης (και ανευθυνότητας) των ιδιωτικών ισλανδικών τραπεζών.
Ενώ στην Ελλάδα η κρίση έσκασε το 2010 λόγω του δημοσιονομικού εκτροχιασμού (και ανευθυνότητας) της ελληνικής κυβέρνησης.
Συγκριτικά με τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη το δικό μας τραπεζικό σύστημα ήταν υγιές. [1]
Το έτος πριν την κρίση το δημόσιο χρέος της Ισλανδίας ήταν στο 28,5% του ΑΕΠ, στην Ελλάδα στο 126% του ΑΕΠ, δηλαδή πέντε φορές μεγαλύτερο.
Τα τρια έτη πριν την κρίση η ισλανδική κυβέρνηση είχε σταθερά και μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα, και δη 6,6% 8,0% και 7,3% του ΑΕΠ. Η Ελλάδα είχε πολύ μεγάλα πρωτογενή ελλείμματα και δη -2,2% -5,4% και -10,1% του ΑΕΠ.

γράφημα #1

Το έτος πριν την κρίση οι συνολικοί φόροι και εισφορές στην Ισλανδία ήταν στα 38,9% του ΑΕΠ, σχεδόν το διπλάσιο από τις κρατικές δαπάνες για μισθούς και κοινωνικές παροχές στα 19,2% του ΑΕΠ.

Το αντίστοιχο έτος στην Ελλάδα οι φόροι και εισφορές ήταν στα 32,6% του ΑΕΠ, λιγότερο από τις κρατικές δαπάνες για μισθούς και κοινωνικές παροχές στα 33,7% του ΑΕΠ.

Ένα χρόνο πριν το σκάσιμο της κρίσης η Ελλάδα δαπανούσε σε μισθούς και κοινωνικές παροχές 75% μεγαλύτερο ποσοστό του ΑΕΠ από την Ισλανδία.

γράφημα #2

Βλέπουμε λοιπόν ότι όταν έσκασε η κρίση η ισλανδική κυβέρνηση ήταν σε εξαιρετικά καλύτερη κατάσταση από εμάς καθώς είχε σημαντικό δημοσιονομικό χώρο για να αντιδράσει, ενώ η ελληνική ήταν αλυσοδεμένη λόγω δημοσιονομικής ανευθυνότητας (που άρχισε την δεκαετία του 1980 αλλά γιγαντώθηκε την τριετία προ μνημονίου 2007-9 όταν οι κρατικές δαπάνες για μισθούς και κοινωνικές παροχές αυξήθηκαν κατά 20 δις το χρόνο (δείτε το γράφημα #3 παρακάτω).

Οπότε η ισλανδική κυβέρνηση είχε την δυνατότητα να διατηρήσει τις δαπάνες (στο 21% περίπο) και να μειώσει την φορολογία (όπως βλέπουμε επάνω, από το 40% του ΑΕΠ που ήταν δυο χρόνια πριν το ξέσπασμα της κρίσης στα 33% δυο χρόνια μετά).

Σε μια δημοσιονομική κατάσταση πολύ χειρότερη και παραβιάζοντας το μνημόνιο η ελληνική κυβέρνηση έπραξε ακριβώς το αντίθετο: Στην προσπάθειά της να διατηρήσει όσο γίνεται τις υπέρογκες δαπάνες αύξησε την φορολογία (από το 33% του ΑΕΠ που ήταν δυο χρόνια πριν το ξέσπασμα της κρίσης στο 38% δυο χρόνια μετά). Με αποτέλεσμα, όσο απίστευτο και να ακούγεται, να αυξηθούν και οι δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ (από το 30% στο 36%).

Στο γράφημα #3 βλέπουμε την και πριν και μετά το ξέσπασμα την κρίσης παράλογη εξέλιξη των κρατικών δαπανών στην χώρα μας, και που καμία σχέση δεν έχει με “λιτότητα” (εδώ η ανάλυση του γραφήματος).

Σε απόλυτους αριθμούς η μείωση στις κρατικές δαπάνες ήταν ελάχιστη και βρίσκεται σήμερα στα ίδια επίπεδα του 2005 – πρακτικά όλο το βάρος της κρίσης έπεσε στον ιδιωτικό μη κρατικοδίαιτο τομέα με αποτέλεσμα την μεγάλη ύφεση και συνεχή στασιμότητα που ζούμε σήμερα.

γράφημα #3 – ανάλυση εδώ https://www.facebook.com/antiantimnimonio/photos/2000682316623942/

Από την άλλη η ισλανδική κυβέρνηση δεν είχε την επιλογή να σώσει το τραπεζικό της σύστημα καθώς όταν έσκασε η κρίση τα συνολικά χρέη προς το εξωτερικό ήταν 7 φορές μεγαλύτερα από το ΑΕΠ της χώρας.

Αναγκαστικά λοιπόν άφησε τις ισλανδικές τράπεζες να καταρρεύσουν.

Όμως επειδή η μεγάλη πλειοψηφία των πελατών των ισλανδικών τραπεζών ήταν του εξωτερικού, η κυβέρνηση μπόρεσε να εγγυηθεί τις καταθέσεις των ντόπιων.

Αντίθετα η ελληνική κυβέρνηση χάρη στο μνηόνιο μπόρεσε να αποφύγει την κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος του οποίου οι καταθέσεις κατά 92% ανήκαν σε Έλληνες.

Αν δεν το είχε κάνει τότε οι ελληνικές οικογένειες, επιχειρήσεις και δημόσιοι οργανισμοί θα είχαν χάσει τα χρήματά τους και θα είχαμε ζήσει μια βιβλική καταστροφή.

Όχι ότι η Ισλανδία γλύτωσε την καταστροφή.

Συν τοις άλλοις για να ξανακτίσει το τραπεζικό σύστημα και να χρηματοδοτήσει την οικονομία της ζήτησε βοήθεια από το ΔΝΤ, με αποτέλεσμα το δημόσιο χρέος της στα πρώτα χρόνια της κρίσης να υπερτριπλασιαστεί από το 28% στο 93% του ΑΕΠ (όπως βλέπουμε στο γράφημα #1 επάνω). Το εθνικό της νόμισμα σε μια εβδομάδα έχασε το 50% της αξίας του.

Σε δυο χρόνια το ΑΕΠ της Ισλανδίας σε τρέχοντα ευρώ μειώθηκε κατά 40% (γράφημα #4 παρακάτω). Το χρηματιστήριο έχασε το 95% της αξίας του.

Και δίπλα στις τράπεζες χρεοκόπησαν σχεδόν το σύνολο το επιχειρήσεων. Και η κυβέρνηση επέβαλε capital control από την πρώτη μέρα, και τα διατήρησε για 7 χρόνια.

(Για να φανταστούμε τι θα είχε συμβεί στην χώρα μας αν το 2010 δεν είχαμε πάρει το μνημόνιο.)

γράφημα #4

Όμως στην Ισλανδία το πολιτικό κατεστημένο αντέδρασε υπεύθυνα στην κρίση και η αντιπολίτευση συναίνεσε στις πολύ δύσκολες αποφάσεις της κυβέρνησης.

Έγιναν οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις οπότε τα πράγματα μετά από δυο χρόνια σταθεροποιήθηκαν και η Ισλανδία μπήκε σε τροχιά ανάπτυξης.

Ενώ στην Ελλάδα η αντιπολίτευση δημιούργησε το αντιμνημονιακό αφήγημα, το οποίο αντέστρεψε το μείγμα δημοσιονομικής προσαρμογής που ζητούσε το ΔΝΤ, καθυστέρησε ή κατέστησε αδύνατη την εφαρμογή των δομικών μεταρρυθμίσεων, και προκάλεσε μεγάλη πολιτική αστάθεια και άρα έλλειψη εμπιστοσύνης και φυγή κεφαλαίων από τις τράπεζες.

Και ενώ στην Ισλανδία οι κύριοι και άμεσα υπεύθυνοι για την κρίση δικάστηκαν και πήγαν φυλακή (μιλάω για τους διοικητές των τραπεζών), στην Ελλάδα οι κύριοι και άμεσοι υπεύθυνοι για την κρίση ανταμείφθηκαν με σπουδαίους μισθούς και θέσεις (μιλάω για Κώστα Καραμανλή, Παυλόπουλο, Παπαθανασίου, μεταξύ άλλων).

Αλλά διώχθηκε ανελέητα ο επικεφαλής της ΕΛΣΤΑΤ Γεωργίου διότι δεν συνέχισε να εξαπατά τους ευρωπαίους εταίρους με ψεύτικες στατιστικές.

Το δίδαγμα είναι το εξής:

Αρχίζοντας από μια πολύ καλύτερη αφετηρία αλλά χωρίς να αποφύγει τα μεγάλα κόστη το πολιτικό σύστημα της Ισλανδίας φέρθηκε υπεύθυνα και έτσι γρήγορα διόρθωσε την κατάσταση.

Όπως βλέπουμε στο γράφημα #4, το 2015 (εφτά χρόνια μετά το ξέσπασμα της κρίσης) το ΑΕΠ της Ισλανδίας είχε επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα, και το 2016 η Ισλανδία είχε μια εξαιρετικά σημαντική ανάπτυξη του 7%, την υψηλότερη της ΕΕ.

Ενώ την τριετία 2007-9 η κυβέρνηση της ΝΔ καθυστέρησε να πάρει μέτρα για δυο χρόνια, αλλά εκμεταλλευόμενη το γεγονός ότι βρισκόμαστε στο ευρώ προσπάθησε να αποκρύψει την πραγματικότητα δανειζόμενη και “ρίχνοντας στην αγορά” τεράστια ποσά (μόνο το 2009 το πρωτογενές έλλειμμα ήταν 24 δις ευρώ).

Και όταν τελικά το 2010 βρεθήκαμε εκτός αγορών και ξέσπασε η κρίση, λόγω της παραπληροφόρησης ο ελληνικός λαός πίστεψε το αντιμνημόνιο και έφερε στην εξουσία τα πελατειακά ΝΔ και Σύριζα των οποίων το αφήγημα ήταν ότι άλλοι φταίνε, ότι το μνημόνιο μας καταστρέφει, και ότι γνώριζαν τις εύκολες λύσεις.

Αποτέλεσμα είναι σήμερα μετά από 9 χρόνια ύφεσης και 7 χρόνια μνημονίου το εθνικό εισόδημα να βρίσκεται ακόμα 25% κάτω από τα προ κρίσης επίπεδα.

Ενώ όλα τα άλλα κρατη του “Νότου” έχουν επιστρέψει ή ξεπεράσει τα προ κρίσης επίπεδα, και όλα τα κράτη της Ευρώπης βρίσκονται σε σημαντική ανάπτυξη, όπως βλέπουμε στο παρακάτω γράφημα.

γράφημα #5

Σημειώσεις:

[1] Η παγκόσμια κρίση προκλήθηκε από τις παθογένειες στο αμερικάνικο τραπεζικό σύστημα που δεν έλεγξε την φούσκα με τα δομημένα ομόλογα στεγαστικών δανείων.

Η κρίση μεταφέρθηκε στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, και τα πιο αδύναμα κράτη όπως Ισλανδία, Ιρλανδία, Ισπανία, Κύπρος χρειάστηκαν βοήθεια από το ΔΝΤ για να λύσουν το πρόβλημα με τις τράπεζές τους.

Άλλες χώρες όπως Γερμανία και Γαλλία επίσης είχαν τεράστιο πρόβλημα λόγω τραπεζών αλλά μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν την κρίση μόνα τους.

Στην Πορτογαλία και στην Ελλάδα η κρίση ήταν τελείως διαφορετικής φύσης και οφείλεται στον δημοσιονομικό εκτροχιασμό.

Διανέλος Γεωργούδης, Οκτώβρης 2017

Σχόλια

Antonis Antoniadis
Antonis Antoniadis Εξαιρετικό! Να προσθέσω ότι οι καταθέσεις των ισλανδών που έμειναν κλεισμένες στις τράπεζες λόγω capital controls υπέστησαν de facto κούρεμα 45% λόγω σημαντικής υποτίμησης της ισλανδικής κορώνας

5

Διαχείριση

Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας
Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας Σωστά, αλλά αυτό σε σχέση με την αξία των χρημάτων του στο εξωτερικό. Έτσι ο Ισλανδός για να αγοράσει ένα εισαγόμενο αυτοκίνητο ή για να ταξιδέψει στο εξωτερικό είδε την αξία των χρημάτων του στην τράπεζα να μειώνεται σημαντικά. Όμως παρόλα αυτά η ΙσλαΔείτε περισσότερα

8

Διαχείριση

Χρήστος Γεωργιάδης
Χρήστος Γεωργιάδης Πολύ διαφωτιστικό.

Το μοιράζομαι.

Διαχείριση

Kostas Karaiskakis
Kostas Karaiskakis υπάρχουν λάθη στην φιλοσοφία τυ αφηγηματος, αλλά ωστόσο δεν αλλάζουν το κεντρικό νόημα. Μεγάλο μέρος του χρέους της χώρας, πηγε στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζων. Θυμίζω το πακέτο αλογοσκούφη (30δις αν θυμάμαι καλά). Η κατάσταση των τραπεζων, ναι μενΔείτε περισσότερα

Διαχείριση

Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας
Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας Φυσικά και υπήρχαν προβλήματα στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Το άρθρο μόνο ξεκαθαρίζει ότι «συγκριτικά με τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη το δικό μας τραπεζικό σύστημα ήταν υγιές». Το αίτιο της κρίσης στην Ελλάδα *δεν* ήταν οι τράπεζες όπως πολλοί αντιμνημονιακοί υποστηρίζουν.

1

Διαχείριση

Saburo Sakai
Saburo Sakai Το κυριοτερο ειναι αλλο…….τα κομματα που οδηγησαν σε αυτη την κατασταση την χωρα πρεπει να εχουν δικαιωμα να ζητουν την εξουσια η μηπως πρεπει να διωχθουν δικαστικα σαν οργανωσεις που με πληρη γνωση των συνεπειων νομοθετουσαν αυτους τους νομους πουΔείτε περισσότερα

2

Διαχείριση

Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας
Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας Οι ευθύνες καταλογίζονται σε πρόσωπα όχι σε οργανισμούς. Υπηρετεί το εθνικό συμφέρον οι πολιτικοί που με τις επιλογές τους έφεραν την χώρα στα χάλια που βρισκόμαστε να αντιμετωπίσουν τις ευθύνες τους θεσμικά. Σε ποινικό δικαστήριο αν είναι δυνατόν (και υπάρχει το επιχείρημα ότι το σύνταγμα – που οι ίδιοι διαμόρφωσαν – δεν θα τους σώσει από το ποινικό δικαστήριο).

1

Διαχείριση

Χρήστος Μελικίδης
Χρήστος Μελικίδης Δεν επρεπε να αφησουν τις τραπεζες να πτωχευσουν αλλα μπορουσαν να ζητησουν ανταλλαγματα σε ακινητα και κουρεμα σε δανεια. Οταν ο πολιτης δινει σε μια τραπεζα με 100 δις χαρτοφυλακια 10 δις σε ρευστο επρεπε να κοπουν τουλαχιστον 10 δις σε μακροχρνονια Δείτε περισσότερα

Διαχείριση

Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας
Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας Επειδή οι θυμωμένοι διαπληκτισμοί δεν βοηθάν τους έσβησα. Απαντώ λοιπόν στον αρχικό σχολιαστή:

Ούτε στην Ελλάδα ούτε οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα με ή χωρίς μνημόνιο το δημόσιο δεν χάρισε χρήματα στις τράπεζες. Το δημόσιο (με στόχο την αποφυγή της Δείτε περισσότερα

1

Διαχείριση

Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας
Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας Όσο για το βίντεο δεν το είδα όλο διότι ήδη μετά τα πρώτα 2 λεπτά γίνεται προφανές ότι πρόκειται για λαϊκισμό. Πάντως καλό είναι να προσέχουμε όταν ακούμε αγγλοσάξονες οικονομολόγους να δίνουν διδάγματα στην ευρωζώνη. Στο κάτω κάτω της γραφής ιδού η ΡόΔείτε περισσότεραΔιαχείριση
Ο Diane Voliotis κοινοποίησε ένα σύνδεσμο στην ομάδα Ευρωπαϊστές.

Ίσως ο βαθύτερος λόγος του Brexit

Υπάρχουν πολλοί παράμετροι που επηρεάζουν την αίσθηση ευημερίας ή δυσφορίας ενός λαού, αλλά ίσως ο πιο σημαντικός είναι η εξέλ

Δείτε περισσότερα

SITES.GOOGLE.COM

Dimitris Dimokas
Dimitris Dimokas Μερικές απορίες μου τις οποίες τις προσπερνάτε πολύ εύκολα στην συγκεκριμένη «ανάλυση»:

1. Όσο μεγαλύτερο το δημόσιο χρέος μιας χώρας και όσο μεγαλύτερο το δημοσιονομικό της κενό, τόσο περισσότερο επιβάλλεται αλλά και έχει την άνεση να σώζει τράπεζες.Δείτε περισσότερα

Διαχείριση

Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας
Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας Ευχαρίστως θα απαντούσα στις ερωτήσεις σας αν δεν είχατε χρησιμοποιήσει τα ειρωνικά εισαγωγικά στην πρώτη γραμμή. Κάποιος που αισθάνεται την ανάγκη να ειρωνευτεί τον συνομιλητή του πριν κάνει τις ερωτήσεις προφανώς δεν έχει την διάθεση να μάθει κάτι από αυτόν. Οπότε χαμένος ο χρόνος να απαντήσω.

Διαχείριση

Αγγελος Αλεξανδρακης
Αγγελος Αλεξανδρακης ΔΕΝ διαφωνω με ΤΙΠΟΤΑ, (μα γιατι γραφτηκε αυτο απο την στιγμη που η ριζα του προβληματος στα δυα αυτα κρατη ειναι τελειως διαφορετικη?? Τι συγκρινουμε, την διαθεση να σωθουν τραπεζες και οχι τις αιτιες των δυο διαφορετικων καταστροφων.).

1

Διαχείριση

George Koutsiaris
George Koutsiaris Δεν είμαστε όμως Ισλανδοί……
..ούτε είχαμε η έχουμε
Ισλανδούς ηγήτορες…..Δείτε περισσότερα

1

Διαχείριση

Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας

Εγκυκλοπαίδεια Αντιμνημονιακής Μπουρδολογίας Η ηττοπάθεια και ο μοιρολατρία ποτέ δεν βοήθησαν κανέναν. Η Δημιουργία Ξανά πιστεύει ότι αξίζει τον κόπο να λέει την αλήθεια και να αγωνίζεται για το γενικό συμφέρον, και ποντάρει ότι όλο και περισσότεροι συμπολίτες θα το εκτιμήσουν.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s